25 жніўня 1991 года назаўжды ўвайшло ў гісторыю як дзень, калі Дэкларацыя аб дзяржаўным суверэнітэце Беларусі набыла статус канстытуцыйнага закона. Гэты крок азначаў юрыдычнае афармленне суверэннай дзяржаўнасці і фактычны разрыў з імперскай савецкай сістэмай. Адмовіўшыся ад ролі бязмоўнай правінцыі, Беларусь зрабіла рашучы крок да вяртання ў еўрапейскі культурны і палітычны кантэкст.

Урокі беларускага суверэнітэту для Смаленшчыны

 Ð¡Ð¼Ð°Ð»ÐµÐ½ÑÐºÑ– край гістарычна Ñ– культурна звязаны з беларускім асяроддзем - ад часоў Вялікага Княства Літоўскага да абвяшчэння ССРБ у Смаленску Ñž 1919 годзе. Досвед 25 жніўня дае Смаленшчыне некалькі важных урокаў.

Адмова ад статусу правінцыйнай перыферыі.

Беларусь давяла, што край, які стагоддзямі разглядалі як «Ð¿Ñ€Ñ‹Ð¼ÐµÐ¶Ð½ÑƒÑŽ фартыфікацыю», здольны стаць самастойным суб’ектам гісторыі Ñ– палітыкі.

Вяртанне гістарычнай тоеснасці. 

Першыя крокі незалежнасці 1991 года грунтаваліся на нацыянальным Адраджэнні - вяртанні беларускай мовы, герба «ÐŸÐ°Ð³Ð¾Ð½Ñ» Ñ– ўсведамленні еўрапейскіх каранёў. Для Смаленшчыны гэта прыклад таго, наколькі важна пераасэнсаваць уласную спадчыну - ад архітэктуры Ñ– фартыфікацый да помнікаў, культуры Ñ– фальклору - па-за рамкамі аднастайнай імперскай парадыгмы.

Эканамічнае і сацыяльнае самавызначэнне.

 Ð¡ÑƒÐ²ÐµÑ€ÑÐ½Ñ–тэт дазваляе выкарыстоўваць рэсурсы Ñž інтарэсах самога краю - развіваць інфраструктуру, эканоміку Ñ– культуру, а не аддаваць Ñ–Ñ… у цэнтр..

Што 25 жніўня можа значыць для Смаленшчыны ў будучыні?

У будучым геапалітычным пераасэнсаванні Усходняй Эўропы 25 жніўня можа набыць для Смаленскага краю важкае сімвалічнае значэнне. Гэта дата-прыклад таго, як народ і дзяржава могуць мірна, юрыдычна і рашуча заявіць пра сваё права на ўласны голас і самастойны шлях.

Для Смаленшчыны гэта можа стаць сімвалам рэгіянальнай перазагрузкі - момантам, калі край пасля стагоддзяў імперскай цэнтралізацыі абярэ не залежнасць ад далёкага цэнтра, а шчыльнае эканамічнае і культурнае супрацоўніцтва з суседзямі - Мінскам, Вільняй, Варшавай і Кіевам.

Смаленск здольны ператварыцца з забытага ваеннага фарпоста ў квітнеючы культурны і эканамічны мост паміж Усходам і Захадам.

Такім чынам, 25 жніўня для Смаленшчыны - гэта не проста свята Ñž суседняй Беларусі. Гэта прыклад Ñ– патэнцыйная мадэль таго, як праз пераасэнсаванне гісторыі, вяртанне гістарычнай памяці Ñ– ўласнай суб’ектнасці можна адкрыць шлях да свабоднай Ñ– годнай еўрапейскай будучыні.

Віншаванне ад рэдакцыі радыё «Ð¡Ð²Ð°Ð±Ð¾Ð´Ð½Ñ‹ Смаленск» з Днём Незалежнасці Беларусі

 Ð‘еларусы!

Рэдакцыя радыё «Ð¡Ð²Ð°Ð±Ð¾Ð´Ð½Ñ‹ Смаленск» ад шчырага сэрца віншуе вас з гэтай выбітнай Ñ– святой датай у найноўшай гісторыі Беларусі - з Днём Незалежнасці!

Менавіта 25 жніўня 1991 года Беларусь зрабіла рашучы крок да рэальнага суверэнітэту, надаўшы Дэкларацыі аб дзяржаўным суверэнітэце статус канстытуцыйнага закона.

Гэты дзень стаў сімвалам вызвалення ад імперскай залежнасці Ñ– пачаткам вяртання краіны Ñž еўрапейскую сям’ÑŽ народаў.

Глыбокая ўдзячнасць Зянону Пазняку

У гэты гістарычны дзень мы выказваем асобную падзяку лідару Беларускага Народнага Фронту Зянону Пазняку і дэпутатам БНФ у Вярхоўным Савеце.

Дзякуючы іх палітычнай мужнасці, стратэгічнаму бачанню і бескампраміснасці ідэя незалежнасці стала юрыдычнай рэальнасцю.

Без рашучасці Зянона Пазняка і ягоных паплечнікаў сучаснай суверэннай беларускай дзяржавы магло б проста не існаваць.

Прыклад і надзея для Смаленшчыны

Для Смаленскага краю суверэнная Беларусь заўсёды была і застаецца важным гістарычным і культурным арыенцірам.

Досвед 25 жніўня паказвае нам, што нават пасля стагоддзяў цэнтралізацыі край здольны вызваліцца ад імперскай парадыгмы, вярнуць сабе ўласную гістарычную памяць і абраць шлях свабоднага развіцця.

З Днём Незалежнасці, Беларусь!

Жыве Беларусь!
Свабоду Смаленшчыне!

Рэдакцыя радыё «Ð¡Ð²Ð°Ð±Ð¾Ð´Ð½Ñ‹ Смаленск»
25.08.2026